Doğruluk Payı Türkiye’yi profesyonel doğruluk kontrolü ile tanıştıralı tam üç sene oluyor. Geride bırakılan üç senede yapılmış olan bine yakın analiz ve bülten çalışmasının oldukça ilgi çekici çıktıları bulunuyor. Bunlardan ilki, kontrol edilen iddiaların yaklaşık %25’inin tamamen yanlış olması. Bu nokta altının çizilmesi gereken durumlardan biri, doğruluk kontrolü uygulanan iddiaların belli bir metodoloji kapsamında, Doğruluk Payı ekibi tarafından belirlenmesi. Bir iddianın ele alınabilmesi için doğrulanabilir ya da yanlışlanabilir formda olması ve bir parça da olsa gündemi ilgilendirmesi gerekiyor.

Bu ilk ve en önemli süzgeçten geçen iddialar, eğer kısa zaman önce zaten kontrol edilmediyse, koordinasyon ekibi tarafından derlenerek editör ekibi ile paylaşılıyor. Bu noktadan sonra iddiaların editörler arasında paylaşımı ve araştırma sürecine geçiliyor. Siyasilerin iddialarının niteliğine bağlı olarak doğruluk kontrolü araştırmalarının süresi değişebiliyor. Birkaç saat içinde tamamlanabilen iddialar sıklıkla denk gelse de, bu sürecin günlere yayıldığı çalışmalar da olabiliyor.


Doğruluk kontrolü işlenişi

Doğruluk Payı’nda görev alan dört tam zamanlı editör ile birlikte sayıları 10’a yakın gönüllü lisans öğrencisi ekibi de zaman zaman içeriklere destek oluyor. Editör ekibi tarafından tamamlanan içerikler son bir kez koordinasyon tarafından kontrol edildikten sonra internet sitesi olan dogrulukpayi.com’a giriliyor ve sosyal medya kanalları üzerinden kamuoyu ile paylaşılıyor.

Dünyada doğruluk kontrolü işini yapan kurumlar arasında da hepsi sosyal medya kanallarını olabildiğince aktif kullanmaya çalışıyor. Özellikle Güney Amerika kıtasındaki organizasyonlar bu konuda oldukça başarılı sayılıyorlar. Doğruluk Payı da son bir yılda yürüttüğü sosyal medya stratejisi ile etkileşim içine girdiği kitleyi genişleterek daha fazla geri dönüş alıyor. Bu geri dönüş arasında en değerlileri ise doğruluk kontrolü talepleri olabilir. Çalışmanın takipçileri günlük olarak denk geldikleri siyasetçi iddialarını sosyal medya üzerinden Doğruluk Payı ile paylaşıyor ve kontrol edilmesini istiyor.


Geri dönüşlerin analizi

Takipçilerden gelen yorumlar ve reaksiyonlar da her zaman tutarlı olmayabiliyor. Örneğin muhalif bir takipçi, muhalefet partili bir siyasetçinin iddiasının yanlış olduğunu görmesinden sonra bu içeriğe tepki verebiliyor. Oysa ki aynı kişi iktidar partisinden gelen yanlış iddiaların kontrollerinde içerikleri paylaşarak destek oluyor. Bu gibi reaksiyonlar sadece standart takipçilere özgü bir durum da değil. Doğruluk kontrolü çalışmasının başladığı Haziran 2014’ten bugüne kadar birçok siyasetçi ile de etkileşime geçildi. Bu isimler arasında bakanlar, eski bakanlar, milletvekilleri, parti genel başkan yardımcıları, grup başkanvekilleri bulunuyor. Bir siyasetçi kendisinin iddiasının doğrulandığını gördüğünde, bunu yüksek ihtimalle kendi takipçileri ile paylaşıyor. Ya da rakibi olan bir siyasi partiden ismin iddiası yanlışlanırsa da yine paylaşımda bulunuyor. Ancak kendi iddiası yanlışlanan bir siyasetçiden farklı türde reaksiyonlar gelebiliyor. Bunların arasında sosyal medya üzerinden verilen tepkiler, ofise telefon ederek verilen tepkiler, mail yolu ile yapılan şikayetler de bulunuyor. Her tür itiraz, editör ekibi tarafından titizlikle kontrol ediliyor ve sonuca bağlanıyor, bu durum aynı zamanda Uluslararası Doğruluk Kontrolü Ağı tarafından üyelerine sunulan metodolojide de yer alıyor.

Doğruluk kontrolü çalışmalarında ortaya çıkartılan içerik kadar önemli olan iş, bunun kamuoyu ile paylaşılması. Bu noktada yaşanacak her türlü kesinti, aksaklık, kötü strateji yapılan işe büyük zararlar veriyor. Bu nedenle Doğruluk Payı olarak oldukça iyi bir sosyal medya stratejisi izlemek en önemli hedeflerimizden biri. Bu alanda yenilikçi uygulamalarda bulunuyor, iyi ve dengeli bir dil kullanmaya çalışıyor ve daha geniş bir takipçi kitlesini edinmek için uğraşıyoruz. Bu uğraşların sonucunu her geçen gün yeniden almak, yapılan işteki motivasyonu da zirveye çıkartıyor.

Batuhan Ersun

Doğruluk Payı Genel Koordinatörü